Wat moet je weten over testament en erfenis in de Comunitat Valenciana?

Woon je aan de Costa Blanca, dan valt je volledige nalatenschap in principe onder het Spaanse erfrecht, tenzij je in een testament uitdrukkelijk kiest voor het recht van het land van je nationaliteit; wie erft als kind, kleinkind, echtgenoot of echtgenote, ouder of grootouder, krijgt in de Comunitat Valenciana bovendien een bonificatie van 99% op de verschuldigde successiebelasting. Het gaat dus om twee aparte vragen: wie erft er (het erfrecht) en hoeveel belasting betalen die erfgenamen (de fiscaliteit). We zetten beide op een rij, met de officiële bronnen erbij.

Bijgewerkt op 4 oktober 2026.

Welk erfrecht geldt er voor jou als je in Spanje woont?

De hoofdregel staat in de Europese Erfrechtverordening, Verordening (EU) nr. 650/2012: het erfrecht van het land waar de overledene zijn laatste gewone verblijfplaats had, geldt voor de hele nalatenschap. Woon je op het moment van je overlijden aan de Costa Blanca, dan is dat dus het Spaanse recht, ook voor wat je in Nederland of België bezit.

Artikel 22 van dezelfde verordening biedt een alternatief: je kunt bij leven, in een testament, uitdrukkelijk kiezen voor het recht van het land van je nationaliteit. Juristen noemen dat een professio iuris. Als Nederlander kies je dan voor het Nederlandse erfrecht, als Belg voor het Belgische. Zonder die uitdrukkelijke keuze in een testament geldt automatisch het Spaanse recht.

Verdeel je je tijd tussen twee landen, dan is het niet altijd meteen duidelijk waar je gewone verblijfplaats ligt. Ook in dat geval geeft een uitdrukkelijke rechtskeuze in je testament duidelijkheid. Laat een notaris nagaan wat in jouw situatie geldt.

Wat is de legítima, en waarom zou je een rechtskeuze maken?

Het Spaanse erfrecht kent een streng verplicht erfdeel, de legítima, voor bepaalde erfgenamen, in de eerste plaats je kinderen. Geldt het Spaanse recht, dan kun je dat deel niet volledig via een testament omzeilen. Wil je bijvoorbeeld alles nalaten aan je echtgenoot of echtgenote, dan kan dat onder Spaans recht botsen met de rechten van je kinderen.

Ook Nederland en België beschermen kinderen met een eigen vorm van verplicht erfdeel, maar die regels werken anders dan de Spaanse legítima. Met een geldige rechtskeuze via artikel 22 vermijd je het Spaanse systeem en geldt je eigen nationale erfrecht, met de regels die daarbij horen.

Hoe groot de legítima precies is en wie er recht op heeft, hangt af van je gezinssituatie en valt buiten dit artikel. Laat het voor jouw situatie bekijken door een notaris, voordat je een keuze maakt.

Hoe maak je een testament in Spanje?

Een Spaans testament (testamento) laat je opstellen bij een Spaanse notaris. Het wordt ingeschreven in het centrale Spaanse testamentenregister, het Registro General de Actos de Última Voluntad. Zo kunnen je erfgenamen na je overlijden nagaan of er een Spaans testament bestaat.

Je Nederlandse of Belgische testament blijft in principe geldig voor je bezittingen in Spanje. In de praktijk verloopt de afhandeling van een Spaanse nalatenschap (zeker als er een woning bij is) sneller en eenvoudiger met een apart Spaans testament voor je Spaanse bezittingen, naast je testament in je land van herkomst.

Waar let je op als je twee testamenten hebt?

• Geen tegenspraak: je Spaanse testament en je testament thuis mogen elkaar niet tegenspreken.
• Geen ongewilde herroeping: een nieuw testament kan een ouder testament herroepen. Laat duidelijk omschrijven welke bezittingen elk testament regelt.
• Rechtskeuze vastleggen: wil je je nationale erfrecht laten gelden, neem die keuze dan uitdrukkelijk op en zorg dat beide testamenten daarmee in lijn zijn.
• Deskundig nakijken: laat beide testamenten opstellen of nakijken door een notaris die in beide systemen thuis is.

Wat gebeurt er als er geen testament is?

Zonder testament moet eerst worden vastgesteld wie de wettelijke erfgenamen zijn, met een declaración de herederos. Pas daarna kan de nalatenschap worden verdeeld. Er zijn twee wegen:

• Bij de notaris (declaración de herederos notarial), als de erfgenamen onbetwist zijn.
• Via de rechtbank, als er een geschil is.

Deze weg kost aantoonbaar meer tijd en geld dan een afhandeling met testament. Hoeveel precies, hangt af van het dossier: vraag een notaris om een inschatting. Bedenk ook dat je zonder testament geen rechtskeuze hebt gemaakt: woonde je in Spanje, dan geldt het Spaanse erfrecht, legítima inbegrepen.

Hoeveel successiebelasting betaal je in de Comunitat Valenciana?

Erf je als kind, kleinkind, echtgenoot of echtgenote, ouder of grootouder, dan krijg je in de Comunitat Valenciana (waar de Costa Blanca en de hele provincie Alicante onder vallen) een bonificatie van 99% op het verschuldigde bedrag (cuota tributaria) van de Successie- en Schenkingsbelasting, het Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones.

De bron is Wet 6/2023, van 22 november, van de Generalitat, gepubliceerd in het DOGV nr. 9731 van 23 november 2023 (referentie 2023/11843). Artikel 2 van die wet wijzigt artikel 12 bis van de Valenciaanse Wet 13/1997 van 23 december. De bonificatie geldt voor erfenissen (mortis causa) verkregen door verwanten uit groep I en II van artikel 20.2.a van de nationale Wet 29/1987 van 18 december, met terugwerkende kracht vanaf 28 mei 2023. In 2026 is ze nog steeds van kracht.

Een bonificatie van 99% betekent niet dat je als erfgenaam niets hoeft te doen. Vraag bij de Agencia Tributaria Valenciana (ATV) na hoe je de aangifte doet om de bonificatie toe te passen, binnen welke termijn, en of er voor jouw situatie voorwaarden gelden.

Woon je zelf in Nederland of België en erf je een woning aan de Costa Blanca, of woonde de overledene niet in Spanje? Controleer dan bij de ATV of en hoe de Valenciaanse regeling op jouw erfenis van toepassing is. Ook in je land van herkomst kan erfbelasting een rol spelen: lees onze uitleg over de fiscale verplichtingen van Nederlanders en Belgen in Spanje en laat dat deel nakijken bij de belastingdienst van je land.

Let op: deze bonificatie verlaagt de belasting die je als erfgenaam betaalt, maar verandert niets aan het erfrecht zelf, dus aan wie erft en met welk aandeel. Daarvoor gelden de regels over woonplaats, rechtskeuze en legítima hierboven.

Welke kosten dekt de Valenciaanse successiebonificatie niet?

De bonificatie geldt alleen voor de successiebelasting. Bij een Spaanse nalatenschap komen er doorgaans nog andere, meestal kleinere kosten bij:

• Notariskosten voor de akten van de nalatenschap.
• Inschrijving in het Registro de la Propiedad, als er onroerend goed in de nalatenschap zit.
• Eventueel de plusvalía municipal, de gemeentelijke belasting op de waardestijging van de grond, bij onroerend goed.

De bedragen hangen af van de gemeente en van het dossier. Vraag een kostenraming aan de notaris, en informeer voor de plusvalía bij de gemeente waar het pand ligt.

Wat regel je best nu al?

1. Beslis of je een rechtskeuze voor het recht van je nationaliteit wilt maken, en leg die vast in een testament.
2. Laat een Spaans testament opstellen voor je Spaanse bezittingen, afgestemd op je testament thuis.
3. Laat je erfgenamen weten dat er een Spaans testament bestaat en bij welke notaris het werd verleden.
4. Vraag bij de ATV na hoe de successiebelasting voor jouw erfgenamen verloopt.
5. Regel ook de rest van je oude dag aan de Costa Blanca, zoals je zorg: lees onze gids over de SIP-kaart en je zorgverzekering aan de Costa Blanca.

Op welke bronnen steunt dit artikel?

• DOGV, Wet 6/2023, van 22 november, van de Generalitat, DOGV nr. 9731 van 23 november 2023, referentie 2023/11843: dogv.gva.es (geraadpleegd op 4 oktober 2026).
• EUR-Lex, Verordening (EU) nr. 650/2012 (Erfrechtverordening): eur-lex.europa.eu (geraadpleegd op 4 oktober 2026).
• Agencia Tributaria Valenciana (ATV): atv.gva.es.
• Consejo General del Notariado, algemene informatie over testamenten in Spanje: notariado.org.

Veelgestelde vragen

Geldt het Spaanse erfrecht automatisch als ik aan de Costa Blanca woon?

In principe wel. Volgens Verordening (EU) nr. 650/2012 geldt het erfrecht van het land van je laatste gewone verblijfplaats voor je hele nalatenschap, tenzij je in een testament uitdrukkelijk kiest voor het recht van je nationaliteit.

Kan ik als Nederlander of Belg mijn eigen erfrecht laten gelden?

Ja. Artikel 22 van de Erfrechtverordening laat je toe om in een testament uitdrukkelijk te kiezen voor het recht van het land van je nationaliteit. Zo vermijd je de Spaanse legítima en geldt het Nederlandse of Belgische erfrecht. Laat die keuze door een notaris opnemen.

Heb ik een Spaans testament nodig als ik al een testament heb in Nederland of België?

Je testament thuis blijft in principe geldig voor je Spaanse bezittingen. Een apart Spaans testament bij een Spaanse notaris maakt de afhandeling van je Spaanse nalatenschap, zeker bij een woning, wel sneller en eenvoudiger. Zorg dat beide testamenten elkaar niet tegenspreken of herroepen.

Wat gebeurt er als ik geen testament heb?

Dan moet een declaración de herederos vaststellen wie je wettelijke erfgenamen zijn: bij de notaris als de erfgenamen onbetwist zijn, via de rechtbank bij een geschil. Dat kost meer tijd en geld dan met een testament, en zonder rechtskeuze geldt het Spaanse erfrecht als je in Spanje woonde.

Hoeveel successiebelasting betalen mijn kinderen in de Comunitat Valenciana?

Kinderen, kleinkinderen, de echtgenoot of echtgenote, ouders en grootouders krijgen een bonificatie van 99% op het verschuldigde bedrag van de successiebelasting, volgens Wet 6/2023 van de Generalitat (DOGV van 23 november 2023). Vraag bij de ATV na hoe je de aangifte doet en wat dat voor jouw erfenis betekent.

Geldt de 99%-bonificatie ook voor broers en zussen?

Nee, de 99%-bonificatie van Wet 6/2023 geldt voor verwanten uit groep I en II. Voor broers en zussen, ooms en tantes, neven en nichten (groep III) gelden andere regels: vraag de actuele stand na bij de Agencia Tributaria Valenciana.

Algemene informatie, bijgewerkt op 04/10/2026. Dit vervangt geen persoonlijk advies.