Het Spaanse schoolsysteem: Infantil, Primaria, ESO en Bachillerato uitgelegd

Het Spaanse schoolsysteem heeft vier trappen: Infantil (3 tot 6 jaar), Primaria (6 tot 12), ESO (12 tot 16, verplicht) en Bachillerato of beroepsonderwijs (16 tot 18). School is gratis en verplicht van 6 tot 16 jaar. Goed nieuws voor wie uit Nederland of Vlaanderen komt: zes jaar Primaria plus vier jaar ESO sluiten bijna naadloos aan op onze eigen leerjaren, dus anders dan bij sommige andere landen is er geen verschuiving van een jaar.

Dit artikel gaat over de structuur van het Spaanse systeem zelf. Twijfel je nog tussen schoolsoorten, lees dan Nederlandse of Spaanse school; wil je weten wat een internationale school kost, dan staat dat in kosten van een internationale school.

Hoe is het Spaanse schoolsysteem opgebouwd?

• Educacion Infantil (0 tot 6 jaar): de kleuterfase. Niet verplicht, maar vanaf 3 jaar gratis in het openbaar onderwijs, en bijna alle kinderen gaan.
• Educacion Primaria (6 tot 12 jaar): zes jaren, vergelijkbaar met groep 3 tot 8 of het eerste tot zesde leerjaar.
• ESO (12 tot 16 jaar): vier jaren verplicht secundair onderwijs voor alle leerlingen samen, met een einddiploma.
• Bachillerato (16 tot 18 jaar): algemeen vormend, gericht op de universiteit. Alternatief is de Formacion Profesional (FP), het beroepsonderwijs.

De leerplicht loopt hier van 6 tot 16 jaar. Dat begint dus later dan bij ons: in Nederland en in Belgie start de leerplicht op 5 jaar, en in Belgie duurt ze tot 18. In Nederland volgt na de leerplicht de kwalificatieplicht tot 18 jaar of tot een basiskwalificatie. In Spanje bestaat die verplichting niet: na de ESO mag een leerling van 16 stoppen.

Met welk leerjaar in Nederland of Vlaanderen komt elk Spaans jaar overeen?

Let op: scholen kijken naar de geboortedatum in kalenderjaar, niet naar de maand waarin een schooljaar in je thuisland begint. Een kind dat in november geboren is, kan daardoor in Spanje in een andere groep terechtkomen dan je verwacht. De school bekijkt dat per dossier.

Wat is het grootste verschil met het Nederlandse of Vlaamse systeem?

Er is geen selectie op 12 jaar. Waar in Nederland een schooladvies je kind richting vmbo, havo of vwo stuurt, en in Vlaanderen na de eerste graad de studierichting smaller wordt, zitten in Spanje alle leerlingen tot 16 jaar samen in dezelfde ESO, met hetzelfde curriculum en interne niveauverschillen. De echte keuze komt pas op 16 jaar: Bachillerato of Formacion Profesional.

Twee andere praktische verschillen: zittenblijven bestaat in Spanje wel degelijk (met limieten per fase), en er is geen breed schooladvies-systeem met eindtoets zoals in Nederland. Een leerling stroomt door op basis van resultaten en beslissingen van het lerarenteam.

Publiek, concertado of prive: wat betekenen die woorden?

• Publico: openbaar en gratis, behalve kantine en schoolmateriaal. Zo'n twee derde van de leerlingen zit hier.
• Concertado: prive met een overheidscontract, deels gefinancierd door de staat, vaak katholiek. Officieel gratis, maar cuotas (bijdragen) zijn heel gebruikelijk.
• Privado: volledig betalend, inclusief de internationale scholen. Op de Costa Blanca is dat aanbod uitzonderlijk dicht, met veel Britse scholen en enkele Nederlandstalige initiatieven.

Welk diploma haal je, en hoe kom je aan de universiteit?

Na de ESO krijg je het titulo de ESO. Na het lyceum het Bachillerato, dat toegang geeft tot de universiteit via een toelatingsexamen, de PAU (vroeger Selectividad, in oudere teksten ook EBAU of EvAU). Dat is een echt verschil met thuis: in Nederland geeft een vwo-diploma direct toegang (met numerus fixus als uitzondering) en in Vlaanderen doet het diploma secundair onderwijs dat ook (met een toelatingsexamen voor bijvoorbeeld arts). In Spanje bepaalt het cijfer van Bachillerato plus PAU welke opleiding je binnen kunt.

Kom je met een Nederlands of Belgisch diploma:

• Voor de universiteit: een diploma uit een ander EU-land dat thuis toegang geeft tot hoger onderwijs, loopt in Spanje normaal via de accreditatiedienst van de UNED (UNEDasiss). Vraag per opleiding na wat precies gevraagd wordt, en of je een vakspecifiek examen moet afleggen om je cijfer op te trekken.
• Voor een instap midden in de schoolloopbaan: het buitenlandse schooljaar moet erkend worden (homologacion of convalidacion) bij het Spaanse ministerie van Onderwijs. Scholen accepteren meestal het bewijs van de lopende aanvraag om je kind alvast te laten starten.

In welke taal krijgt je kind les op de Costa Blanca?

Op de openbare school staat Valenciaans naast Castiliaans, plus Engels als vreemde taal. Sinds een wet van 2024 kiezen families mee over de basistaal van de school, met een gegarandeerd minimum in elk van de twee officiele talen. Het gewicht van het Valenciaans verschilt sterk per gemeente: groot in de Marina Alta (Denia, Xabia), veel kleiner in de Castiliaanstalige Vega Baja. Politiek beweegt dit dossier, dus check het bij de inschrijving. Meer daarover in ons stuk over Valenciaans.

Hoe schrijf je je kind in?

Je empadronamiento bepaalt je referentieadres, en dat weegt zwaar. De toelatingszones verschillen per gemeente, waarbij nabijheid en inkomen niet in elke stad even zwaar meetellen. De aanmelding gaat online via het regionale portaal ADMINOVA, met doorgaans een aanmeldperiode in mei. Data en criteria wijzigen jaarlijks, dus controleer ze telkens bij de bron.

Veelgestelde vragen

Is school in Spanje verplicht en gratis?

De leerplicht loopt van 6 tot 16 jaar en het openbaar onderwijs is in die jaren gratis, behalve kantine en materiaal. Educacion Infantil is vanaf 3 jaar gratis in het openbaar onderwijs, maar niet verplicht.

Komt mijn kind in hetzelfde leerjaar terecht als in Nederland of Vlaanderen?

Meestal wel: Primaria van 6 tot 12 en ESO van 12 tot 16 sluiten aan op groep 3 tot 8 en de eerste vier jaren secundair. De school kijkt naar de geboortedatum in het kalenderjaar, wat bij kinderen die laat in het jaar geboren zijn tot een andere indeling kan leiden.

Heeft mijn kind de PAU nodig voor een Spaanse universiteit?

Wie in Spanje het Bachillerato haalt, doet de PAU. Met een EU-diploma van buiten Spanje loopt de toegang via de accreditatiedienst van de UNED, soms met vakexamens om je cijfer te verhogen. Vraag het per opleiding na.

Bronnen

• Generalitat Valenciana (CEICE), toelatingskalenders
• Eurydice (Europese Commissie), het Spaanse onderwijssysteem
• Generalitat Valenciana, toelatingsexamen universiteit (PAU)
• BOE, Ley 1/2024 (onderwijsvrijheid, Comunitat Valenciana)

Cijfers, regels en programma's gecontroleerd in juli 2026. Ze veranderen: check altijd de officiele bron voordat je iets regelt of ergens naartoe rijdt. Gecontroleerd door de redactie. Dit artikel is voorbereid met hulp van AI en daarna nagetrokken, gecontroleerd en nagelezen door onze redactie, die de redactionele verantwoordelijkheid draagt, conform de Europese AI-verordening. Fout gezien? Mail ons, we corrigeren.

De redactie