Monumentale bomen aan de Costa Blanca: waar staan de ficussen, palmen en olijfbomen?

De provincie Alicante herbergt een paar van de spectaculairste bomen van Spanje: de eeuwenoude ficussen van het Parque de Canalejas, midden in de stad Alicante, het palmbos van Elche dat op de werelderfgoedlijst van de Unesco staat, en een olijfboom in La Vila Joiosa die doorgaat voor het oudste levende wezen van de provincie. Hieronder waar je ze ziet, wat de cijfers zeggen, en welke regeling ze beschermt.

Wat moet je hierover weten, in het kort?

Het Parque de Canalejas in Alicante telt meerdere monumentale ficussen van 50 tot 100 jaar oud, op een wandelpromenade die vanaf 1886 werd aangelegd. Het Palmeral van Elche, sinds 30 november 2000 werelderfgoed van de Unesco, is het grootste palmbos van Europa. De Olivera Grossa van La Vila Joiosa, geschat op ongeveer 1.400 jaar, geldt als de oudste boom van de provincie, al discussiëren wetenschappers over die leeftijd. En de Catálogo de Árboles Monumentales y Singulares de la Comunitat Valenciana beschermt 2.439 bomen, waarvan er tientallen in de provincie Alicante staan.

Wat zijn die reuzenficussen van het Parque de Canalejas?

Het zijn Australische vijgenbomen, grotendeels Ficus macrophylla, dezelfde soort als de beroemde ficussen van Valencia. Het Parque de Canalejas, vanaf 1886 aangelegd als wandelpromenade, is de plek in de stad waar er het meest van bij elkaar staan: meerdere monumentale exemplaren van 50 tot 100 jaar oud, met luchtwortels die echte zuilen vormen zodra ze de grond raken. Volgens de lokale pers is het in de zomer een van de meest gezochte plekken van Alicante, omdat de dichte schaduw van die kruinen het park in een oase verandert. Wie de hitte hier al een zomer heeft meegemaakt, snapt waarom: zie ook onze tips over omgaan met de hitte aan de Costa Blanca.

De stad Alicante heeft informatiebordjes geplaatst om die monumentale ficussen in de kijker te zetten. Haar dienst voor parken en tuinen voert daarnaast een programma om de luchtwortels te beschermen die op vier of vijf meter van de grond hangen: ze worden omwikkeld met een net van kokosvezel en een plasticlaag om vocht en voedingsstoffen vast te houden, met steunen die de wortel naar de aarde begeleiden, aldus het Ayuntamiento de Alicante.

Waarom staat het Palmeral van Elche op de Unesco-lijst?

Omdat het een uitzonderlijk landbouwlandschap is, geërfd van de irrigatiesystemen die tijdens de islamitische periode werden aangelegd. Sinds de inschrijving op 30 november 2000 geldt het Palmeral van Elche als het grootste palmbos van Europa, met een totaal dat geschat wordt op 200.000 tot 300.000 palmen over ongeveer 500 hectare. Alleen al de zone die de Unesco erkent, telt 67 boomgaarden en bijna 45.000 dadelpalmen op 144 hectare.

Het meest bezochte hart is de Huerto del Cura, een tuin met bijna 1.000 dadelpalmen. Daar staat de Palmera Imperial, een exemplaar met zeven armen in de vorm van een kandelaar, zo genoemd als eerbetoon aan keizerin Elisabeth van Beieren, de befaamde Sissi, die de tuin in 1894 bezocht. Hoe die palmbossen in het bredere landbouwlandschap van Alicante passen, leggen we uit in ons dossier over het Palmeral van Elche en de huertas van Alicante.

Waar staat de oudste boom van de provincie Alicante?

In La Vila Joiosa, in de Marina Baixa. De Olivera Grossa, een olijfboom met grillige vormen in de partida de la Era Soler, geldt als het oudste levende wezen van de hele provincie, met een geschatte leeftijd van ongeveer 1.400 jaar, volgens monumentaltrees.com en La Cantimplora Verde. De stam meet 8,9 meter in omtrek, de kruin 11,5 meter, bij een hoogte van 7,5 meter. Hij staat op ongeveer 2 kilometer van het stadscentrum, dicht bij de kluis van Sant Antoni.

Eén kanttekening: over die leeftijd bestaat discussie. Een studie over olijfbomen, typische bomen van mediterrane ecosystemen, komt uit op een maximumleeftijd van rond de 700 jaar, wat de berekening van 1.400 jaar op losse schroeven zet. We melden het zonder de knoop door te hakken. Wat er ook van zij: de Comunitat Valenciana heeft een van de grootste concentraties duizendjarige olijfbomen ter wereld.

Zijn die bomen officieel beschermd?

Ja, via de Catálogo de Árboles Monumentales y Singulares de la Comunitat Valenciana, een officieel register dat wordt beheerd door het centrum voor bosonderzoek en bosexperimenten (CIEF) van de Generalitat Valenciana en dat is ingesteld door de regionale wet 4/2006. Een boom komt in aanmerking op basis van de omtrek van zijn stam, een leeftijd van 500 jaar of meer voor bepaalde soorten, of een coëfficiënt van monumentaliteit die de technici berekenen.

Bij de laatste bijwerking, op 23 maart 2023, telde de catalogus 2.439 exemplaren, waarmee de Comunitat Valenciana de regio van Spanje is met de meeste beschermde bomen, aldus de Generalitat Valenciana. De provincie Alicante is er goed vertegenwoordigd. Alleen al de dadelpalm is goed voor 53 beschermde exemplaren, waarvan veel in Mutxamel, terwijl l'Alfàs del Pi er 8 telt, volgens dezelfde bron. Gemeenten kunnen daarnaast zelf voorstellen om een boom tot monumentale boom van lokaal belang te verklaren.

Praktisch gevolg voor wie hier woont: staat er zo'n boom op of naast je perceel, dan snoei of verplaats je hem niet zomaar. Vraag de status na bij je gemeente voordat je aan tuinwerken begint.

Waar zie je nog meer bijzondere bomen aan de Costa Blanca?

Verspreid over de provincie, tussen kust en binnenland. Hieronder een paar ijkpunten die makkelijk te situeren zijn en die je kunt combineren met een wandeling of met een van onze dagtrips vanaf de Costa Blanca.

Veelgestelde vragen over de monumentale bomen van de Costa Blanca

Kun je het Palmeral van Elche gratis bezoeken?
Een groot deel van het palmbos, zoals het Parque Municipal, loop je vrij door in de stad. De Huerto del Cura is daarentegen een omsloten botanische tuin die je met een toegangsbewijs bezoekt.

Waarom staan er zoveel palmen in Elche?
Het palmbos is de rechtstreekse erfenis van de irrigatiesystemen en de dadelpalmteelt die tijdens de islamitische periode werden ontwikkeld, een landbouwkennis die de Unesco in 2000 juist heeft willen beschermen.

Welke boom is de oudste van de provincie Alicante?
De Olivera Grossa van La Vila Joiosa wordt meestal genoemd als het oudste levende wezen van de provincie, met een geschatte leeftijd van ongeveer 1.400 jaar. Dat cijfer blijft betwist, want een studie legt de maximumleeftijd van olijfbomen rond de 700 jaar.

Zijn de ficussen van Alicante dezelfde soort als die van Valencia?
Ja, het gaat grotendeels om Ficus macrophylla, een Australische soort, dezelfde als die van de reuzenficussen van de Glorieta en het Parterre in Valencia. In Alicante staan ze vooral geconcentreerd in het Parque de Canalejas.

Bronnen (feiten gecontroleerd en volledig herschreven, nooit gekopieerd): Unesco (inschrijving van het Palmeral van Elche als werelderfgoed), Ayuntamiento de Alicante (monumentale ficussen van het Parque de Canalejas en bescherming van de luchtwortels), monumentaltrees.com en La Cantimplora Verde (Olivera Grossa van La Vila Joiosa), Generalitat Valenciana en CIEF (Catálogo de Árboles Monumentales y Singulares, wet 4/2006, bijwerking van 23 maart 2023, 2.439 exemplaren, waaronder 53 dadelpalmen en 8 bomen in l'Alfàs del Pi). Geraadpleegd in juli 2026.

Feiten gecontroleerd in juli 2026. De leeftijd van de Olivera Grossa (ongeveer 1.400 jaar) is een schatting waarover specialisten van mening verschillen: we melden het zonder de knoop door te hakken. Dit artikel is voorbereid met hulp van AI en daarna gecheckt, geverifieerd en nagelezen door onze redactie, die de redactionele verantwoordelijkheid draagt.