De cucaracha: een kleine (bijna) liefdevolle ode aan de kakkerlak van Valencia

Er zijn inwijdingsmomenten als je naar Valencia verhuist. De eerste almuerzo. De eerste horchata. Het eerste mañana dat misschien nooit betekent. En dan is er die waar niemand je vooraf over vertelt, die op een avond in juli rond middernacht opduikt terwijl je rustig een glas water gaat bijvullen: je eerste ontmoeting met een Valenciaanse cucaracha. Geen kleine. Een grote. Eentje die aan krachttraining lijkt te hebben gedaan. Welkom. Je bent officieel thuis.

Dit artikel is een kleine, bijna liefdevolle ode aan die huisgenoot die niemand heeft uitgenodigd. We lachen wat, maar vooral vertellen we je de waarheid, want het beestje begrijpen is al het halve werk om het te ontdramatiseren.

Wie is deze dame?

De ster van de Valenciaanse zomer, de grote bruinrode die je een gil ontlokt als in een horrorfilm, is bijna altijd dezelfde: de Periplaneta americana, de cucaracha roja of Amerikaanse kakkerlak. Drie tot vier centimeter, eindeloze voelsprieten, een tank-achtige uitstraling en, een detail dat je leven verandert, ze vliegt. Nou ja, ze zweeft. Onhandig. Meestal recht op de lamp af, dus op jou af. Dat is precies het moment waarop je ontdekt dat je een keuken ook kunt verlaten door over de tafel te springen.

Haar meer discrete nichtje is de Blattella germanica, de blonde of Duitse kakkerlak: een tot twee centimeter, beige, die zich juist echt binnen nestelt, in de warme hoekjes van de keuken. Minder spectaculair, maar hardnekkiger.

Waarom duikt ze op, vooral in de zomer?

Eerste goed nieuws voor je ego: de grote rode cucaracha is meestal geen teken dat je appartement vies is. Die komt van buiten, preciezer uit de riolen en de leidingen, waar het warm, vochtig en donker is, precies haar idee van het paradijs. Als de temperaturen stijgen en de lucht zich vult met mediterrane vochtigheid, klimt ze via de buizen, de putdeksels en de palmbomen (ja, sommige leven ook in palmstammen) omhoog om de wereld te verkennen. En de wereld is soms jouw badkamer.

Het is dus een seizoensgebonden, stedelijk verschijnsel, typisch voor de warme steden rond de Middellandse Zee. Hoe warmer de nacht, hoe actiever ze zijn. De cucaracha is geen persoonlijke vloek: het is gewoon de maand juli.

Is ze gevaarlijk? (het geruststellende deel)

Tweede goed nieuws: nee, ze gaat je niet aanvallen. De cucaracha bijt niet, is niet agressief, en haar belangrijkste wapen is de snelheid waarmee ze onder de koelkast verdwijnt. Dat gezegd hebbende, laten we bij de feiten blijven: omdat ze door de riolen zwerft voordat ze bij jou komt, kan ze ziektekiemen op haar pootjes meedragen. Geen reden tot paniek, wel tot basishygiëne: je reinigt de oppervlakken die ze bezocht kan hebben en je laat haar zich niet blijvend vestigen, vooral de blonde binnensoort.

Hoe je de bezoekjes beperkt

We houden je niet voor de gek: de Middellandse Zee roei je niet uit. Maar je kunt de verschijningen flink terugdringen, en het draait vooral om één woord, de leidingen.

De meest doeltreffende en meest onderschatte handeling: stop 's nachts je afvoeren dicht. Een stop in de gootsteen, de doucheput dicht, en je snijdt hun favoriete snelweg af. Daarna de klassiekers: geen eten of vuile vaat laten rondslingeren, 's avonds de vuilnis buitenzetten, kieren rond buizen en onder deuren dichten en de ventilatieroosters checken. Voor de binnen genestelde blonde cucaracha werken de lokgels van de apotheek of drogist goed; bij een echte invasie bel je een ongediertebestrijder. Aan de kant van de stad: de gemeentediensten behandelen regelmatig het rioolnet, vooral in de zomer. Ook daarom kom je sommige nachten er ineens meerdere tegen die voor de behandeling vluchten.

Leren om (bijna) van haar te houden

Eigenlijk hoort de cucaracha bij de folklore van de Valenciaanse zomer, net als de mascletà die de ruiten laat trillen of de volle terrassen om één uur 's nachts. Ze is de minuscule prijs voor een klimaat waarin je acht maanden per jaar buiten leeft. De oudgedienden zeggen het je met een heel lokaal schouderophalen: es lo que hay, het is niet anders.

Dus de eerste keer, ja, gil je. De tiende keer pak je een glas en een stuk karton met de kalmte van een veteraan. En op een dag, als je een nieuwkomer in pyjama uit haar keuken ziet springen, glimlach je, want dan weet je: zij is zojuist ook geslaagd voor haar toelatingsexamen. Welkom in Valencia.

De redactie van The Daily Valencia